HAYAL KIRIKLIĞININ AHLAKI

İnsan en çok ne zaman yorulur, biliyor musun?

Çalışırken değil. Mücadele ederken de değil.

En çok, bütün ömrünü verdiği şeyin kendisini beklemediğini anladığında yorulur.

Bütün hayatımızı “karşılık” denen görünmez bir vaade bağlayarak yaşıyoruz. Daha çok emek verirsek daha çok seviliriz sanıyoruz. Daha dürüst olursak daha az inciniriz. Daha iyi insanlar olursak hayatın bize de bir gün iyi davranacağını düşünüyoruz. Oysa hayatın böyle bir ahlakı yok.

Belki de insanın ilk yanılgısı budur.

Çünkü bize küçük yaşlardan beri, emeğin mutlaka karşılığını bulacağı anlatıldı. Kimse, bazen en çok çalışanın en sessiz köşede unutulacağını söylemedi. Kimse, en içten sevenin en derin yalnızlığı yaşayabileceğini anlatmadı. Kimse, hak etmenin her zaman sahip olmak anlamına gelmediğini öğretmedi.

Bu yüzden büyümek, biraz da öğrendiğimiz bütün cümlelerin yeniden anlam değiştirmesidir.

Evren, umutlarımızla ilgilenmiyor. Yağmur, iyi insanların üzerine daha az yağmıyor. Güneş, daha çok çalışanlar için biraz daha erken doğmuyor. Kaderin dili teşekkür etmeyi bilmiyor.

İnsan ise buna rağmen emek vermekten vazgeçemiyor.

Ne garip…

Bir sınava hazırlanırken gecelerce uykusuz kalmak, sonra tek bir sonuç ekranında bütün o gecelerin sessizliğini görmek… Bir ilişkiyi ayakta tutabilmek için her tartışmada biraz daha kendinden vazgeçmek, sonunda yabancılaşanın yine kendin olduğunu fark etmek… Bir çocuğun geleceği için kendi hayallerini ertelemek, yıllar sonra dönüp baktığında o fedakârlıkların çoğunu kimsenin bilmediğini görmek… Ya da yıllarca aynı kapının önünde bekleyip, o kapının aslında hiç senin için yapılmadığını öğrenmek…

Hayal kırıklığı böyle gelir.

Bir fırtına gibi değil.

Yavaş yavaş…

Önce sesini alır insanın.

Sonra heyecanını.

Sonra da bir sabah uyanırsın ve eskiden seni ayağa kaldıran şeylerin artık hiçbir ağırlığı kalmadığını fark edersin.

Aynı kahveyi içersin ama tadı eksiktir.

Aynı kitabı açarsın ama satırlar içine düşmez.

Aynı gökyüzüne bakarsın ama mavilik bile biraz uzak görünür.

Çünkü insanın dışındaki dünya değişmez çoğu zaman.

Değişen, dünyanın içindeki yeridir.

Belki emek, ulaşmak istediğimiz yere değil; kendimiz hakkında kurduğumuz yanılsamaya hizmet ediyor. Bir gün bütün çabalarımızın bizi hak ettiğimiz yere götüreceğine inanıyoruz. Oysa bazen hiçbir yere varmıyoruz. Ve işte o gün, kaybettiğimiz şey yalnızca bir hayal olmuyor. Kendimiz hakkında kurduğumuz hikâye de dağılıyor.

Bir ağacı düşün.

Her gün aynı özenle suluyorsun. Toprağını havalandırıyor, kuruyan dallarını buduyor, gövdesini rüzgârdan koruyorsun. Mevsimler değişiyor ama dallar hep çıplak kalıyor. Sonunda anlıyorsun ki mesele senin eksikliğin değilmiş; kök çoktan kurumuş.

İnsan bazen ömrünü, çoktan bitmiş şeyleri yaşatmaya çalışarak tüketiyor.

Ve bunu fark ettiğinde yalnızca zamanını değil, kendinden kopup giden parçaları da görüyor.

Çünkü emek yalnızca zaman değildir.

Emek, vazgeçtiğin uykudur.

Söylemediğin sözlerdir.

Ertelediğin hayallerdir.

Kimse üzülmesin diye içine attığın gözyaşlarıdır.

Bir gün iyi olacak diye kendine verdiğin sayısız sözdür.

İşte bu yüzden hayal kırıklığı yalnızca bir son değildir.

İnsan, kendi içinden eksilen parçaları toplamaya çalışırken yaşlanır.

Belki büyümek dedikleri budur.

Artık hiçbir şeye kolayca inanmamak…

Hiçbir sonu garanti görmemek…

Hiçbir emeği pazarlık konusu yapmamak…

Çünkü emek, aslında dünyanın değil; insanın kendi vicdanına yazdığı görünmez bir cümledir.

Ve belki de bu yüzden en ağır yenilgiler bile görünmez.

Kimse, geceleri yeniden ayağa kalkmaya çalışan bir ruhun sesini duymaz.

Kimse, gülümseyen bir yüzün arkasında kaç hayalin gömülü olduğunu bilmez.

İnsan, mezarı olmayan kayıplarıyla yaşamayı öğrenen tek varlıktır.

Bugün geriye dönüp baktığımda görüyorum ki beni değiştiren şey başarılarım olmadı.

Beni, karşılıksız kalan emeklerim büyüttü.

Çünkü insan, istediğini elde ettiğinde güçlenmez; elde edemediğiyle yaşamayı öğrendiğinde derinleşir.

Ve belki de hayat, bize hiçbir zaman “Hak ettiğini alacaksın.” demedi.

Biz öyle duymak istedik.

Şimdi anlıyorum…

Hayatın insana verdiği en ağır ders, kaybetmek değildir.

Bütün kalbinle inandığın bir şeyin, sen inanmayı bıraktığın için değil; aslında hiç var olmadığı için yıkılmasıdır.

İnsan o gün ağlamaz sadece.

İçinde, dünyaya güvenen son çocuk da sessizce ayağa kalkar, arkasına bile bakmadan gider.

Ve ardından öyle derin bir sessizlik kalır ki…

Artık hiçbir alkış dolduramaz onu.

Hiçbir başarı susturamaz.

Hiçbir yeni başlangıç tamamen iyileştiremez.

Çünkü bazı hayal kırıklıkları bir hayali değil, insanın dünyaya bakışını gömer.

Ve insan, bazen tam da o mezarın başında yeniden doğar.

Artık eskisi kadar umutlu değildir.

Ama daha gerçektir.

Daha sakindir.

Ve bilir ki…

Hayat, emeklerimizin karşılığını vermek zorunda değildir.

Ama biz, bütün hayal kırıklıklarımıza rağmen insan kalmayı başarabiliyorsak…

İşte o zaman kaybeden biz olmamışızdır.

Çünkü bu dünyada en büyük yenilgi, emeğinin boşa gitmesi değildir.

En büyük yenilgi; boşa giden emeklerinin, seni bambaşka birine dönüştürmesine izin vermektir.

Ben artık kaybettiklerime üzülmüyorum.

Beni ben olmaktan vazgeçiremeyen her hayal kırıklığına, gecikmiş bir öğretmen gibi bakıyorum.

Çünkü anladım ki…

Bazı insanlar hayallerine ulaşarak büyür.

Bazıları ise, hayallerinin enkazından geçerek.

Ve çoğu zaman, dünyayı değiştirenler ikinci yoldan yürüyenlerdir.