HENÜZ TANIMADIĞIMIZ İNSANLARA YAZDIĞIMIZ SESSİZ HİKÂYELER

Bir insanı tanımak bazen aylar, hatta yıllar sürebiliyor; fakat onun hakkında karar vermemiz çoğu zaman yalnızca birkaç saniyeye sığıyor.

İlk bakışta zihnimiz hemen etiketler üretmeye başlıyor: giydiği kıyafet, yüzündeki ifade, konuşma tarzı, oturuşu, sürdüğü aracın rengi, yürüyüşü… Belki de hiçbir anlam taşımayan küçücük ayrıntılar, zihnimizde o kişiye dair bir hikâye kuruyor. Sonra da onu gerçekten tanımaya ihtiyaç duymadan yazdığımız bu hikâyeye kendimiz bile inanmaya başlıyoruz.

Oysa hayatın en büyük yanılgılarından biri de budur: İnsanları gördüklerimiz kadar sanmak.

Önyargı çoğu zaman kötü niyetle başlamaz. Çocukluğumuzdan itibaren bize aktarılan düşünce kalıpları, fark etmeden içimize yerleşir.

“Kısa giyinen insanlar kötüdür, uzak dur.”

“Şu mahallede yaşayanlara güvenme.”

“Gençlerden bir şey olmaz, akılları beş karış havadadır.”

Sorgulamadan kabul ettiğimiz bu cümleler zamanla kendi düşüncemizmiş gibi görünmeye başlar. Oysa çoğu, başkalarının bize bıraktığı varsayımlardan ibarettir.

İşin en acı yanı da şudur: Önyargı yalnızca karşımızdakini eksiltmez, bizi de yoksullaştırır. Çünkü tanımadığımız her insanla birlikte yeni bir şey öğrenme ihtimalini de kaybederiz. Belki güzel bir dostluğu, belki içten bir sohbeti, belki de hayatımıza yön verecek bir deneyimi.

Düşünsenize… Elinizde kapağını beğenmediğiniz bir kitap tutuyorsunuz. İlk sayfasını bile çevirmeden, “Bu ne biçim kitap?” diyerek onu kenara bırakıyorsunuz. Oysa belki de hayatınız boyunca okuyacağınız en etkileyici cümleler o kitabın içindedir. İnsanlar da böyledir; dışarıdan gördüğümüz kapak, her zaman gerçeği yansıtmaz.

Hayat bunu bize defalarca gösteriyor aslında.

Sessiz sandığımız insanların içinde fırtınalar kopuyor. Sert görünümlü insanların kalbi pamuk gibi olabiliyor. Sürekli etrafına gülücük dağıtanların geceleri gözyaşları yastıklarına sessizce düşüyor.

“Soğuk” diye uzak durduğumuz biri aslında kırılmaktan korkuyor olabilir. Ve çoğu zaman ilk anda sevmediğimiz insanlar, günün sonunda en kıymetli dostlarımız hâline gelebiliyor.

Çünkü ilk izlenimler her zaman son sözü söylemez.

Belki de çağımızın en büyük yarası, insanların hiçbir suçu yokken yalnızca farklılıkları yüzünden dışlanmasıdır. Ten rengi, inancı, düşüncesi ya da görünüşü bir insanı

değerlendirmek için gerçekten yeterli olabilir mi? Kim doğacağı aileyi, ten rengini ya da fiziksel özelliklerini seçebilir ki?

Empati çoğu zaman yerini varsayımlara, sohbet ise peşin hükümlere bırakıyor. Sonra da “Neden birbirimizi anlamıyoruz?” diye soruyoruz. Oysa gerçekten dinliyor muyuz?

Unutmayın; hile yapılabilir, gözler aldanabilir, kulaklar yanlış duyabilir… Ama gerçek, er ya da geç kendini gösterir.

Bu yazıyı okuyan herkese küçük bir soru bırakmak istiyorum:

“Hakkında kesin konuştuğum kaç kişiyi gerçekten tanıdım?”

Belki de artık gerçeğin önüne çektiğimiz o tozlu, kara perdeyi aralamanın zamanı gelmiştir. Çünkü karşımızda yalnızca bir insan var; kusurlarıyla, güzellikleriyle, doğrularıyla ve yanlışlarıyla… Ve belki de en çok ihtiyaç duyduğu şey, yargılanmak değil; gerçekten görülmektir.