BURSA: 21 YILLIK TANIŞIKLIK

İnsan doğduğu şehre benzer derler. Eğer öyleyse, benim ruhumun bir yanı Uludağ kadar mağrur, diğer yanı Yeşil Türbe’nin çinileri kadar sükûnet doludur. Bu yıl yirmi bir yaşıma girerken geriye dönüp baktığımda; sadece geçen yılları değil, bu şehrin sokaklarına sinmiş çocukluğumu görüyorum. Bursa benim için sadece bir şehir değil, her köşesinde bir hayat dersi saklı devasa bir okul gibiydi; bana geleneği, hürmeti ve bu toprağın ruhunu usulca fısıldadı.

Evimiz surların biraz yukarısındaydı ama benim asıl dünyam, tam o surların dibindeki ilkokulumun çevresinde dönerdi. Okulun etrafını bir zırh gibi saran o devasa taşlar, tarihin en güzel ve heybetli izleriydi, çocuk aklımla beni bambaşka bir çağda hissettirirdi. Tophane’nin o anlam yüklü havasında, okul bitiş zili çalar çalmaz kendimizi surların gölgesine atardık. Saklambaç oynarken sırtımızı yasladığımız o taşlar, bizim için sadece birer duvar değil; oyunlarımıza şahitlik eden sırdaş birer dev gibiydi.

Hayat, sanki o surların üzerinden aşağı bırakılan bir kâğıt uçak gibi hızla geçti. İlkokulun o taş duvarlar arasındaki neşesi ortaokula, oradan liseye derken zamanla dingin bir olgunluğa dönüştü. Eskiden nefes nefese koştuğum o sokakları, şimdilerde her bir köşesine farklı anlamlar yükleyerek, düşünerek yürüyorum. Ancak zaman ne kadar hızlı akarsa aksın, bu şehrin sokaklarındaki tarih kokusu değişmedi; aksine o kokuya, köylerimizde diz dize öğrendiğimiz kadim geleneklerin sıcaklığı eklendi. Şehir merkezinin o vakur duruşu, köyümüzün o samimi neşesiyle birleşip ruhumu besledi.

Hiç unutmam, köyde “mâni sinisi” kurulduğunda içimizi tatlı bir merak kaplardı. Özellikle o meşhur şalvar kınalarımızda, ellerde darbukayla ritim tutarak, neşeyle mâni atmalarını izlerdik. Gözlerimi kapattığımda o sininin etrafındaki kalabalığı, kınalı elleri ve hep bir ağızdan yükselen o şenlikli sesi hatırlıyorum:

“Harmana yârim harmana,
Harman yeri dar bana.
Yeni kolyeler çıkmış,
Alsan ya yârim sen bana.”

O günlerde darbukaya vuran her ritimle aslında sadece eğlenmiyor, bu toprağın ruhunu ve neşesini de ruhumuza nakşediyormuşuz. O çocuksu merak ve şalvar kınalarının o samimi coşkusu, bugün ruhumda kopması imkânsız, büyüleyici bir bağa dönüştü. 21 yaşıma girerken anlıyorum ki; o dar sokaklarda ve mâni sinisinin başında sadece çocukluğumu değil, beni ben yapan o kocaman maneviyatı da biriktirmişim.

Bursa’nın bana öğrettikleri saymakla bitmiyor; şehri soludukça anlıyorum ki bu toprakların her köşesi ayrı bir hikâyenin kapısıymış. Uludağ’ın o heybetli ve koruyucu duruşundan, Ulu Camii’nin insanı sarmalayan o sonsuz maneviyatına kadar her yer çok derin, çok anlamlı… Mudanya’nın deniz kokan sokaklarında geçmişi yâd ederken, bu şehrin sadece bir coğrafya değil, ruhun ta kendisi olduğunu fark ediyorum. Bursa’nın suyunu içip surlarının gölgesinde büyüyen biri için buradan vazgeçmek, aslında kendi özünden vazgeçmek gibi. Şimdi bu yirmi bir yıllık emaneti heybemde taşıyor ve bu şehre her bakışımda kendimi yeniden tanıyorum.